Hamilelikte Bağışıklık Sistemin Önemi

Hamilelikte bağışıklık sisteminin zayıflaması, bu dönemde yaşanan birçok değişiklikten biridir. Hamile kadınlar bu dönemde hem bedensel hem de psikolojik olarak pek çok değişim yaşar. Bağışıklık sistemindeki değişiklikler de buna dahildir.

Araştırmalar, gebelikte bağışıklık sisteminin normale göre daha zayıf olduğunu gösteriyor. Bu nedenle anne adayları enfeksiyon ve hastalıklara daha açık hale gelebilir. Hem anne hem de bebek sağlığı için bu dönemde daha dikkatli olmak gerekir.

Hamilelikte Bağışıklık Sisteminin Zayıflaması

Bağışıklığın zayıflamasının en büyük nedenlerinden biri, gebelikte vücutta olan hormonal değişimlerdir.

Gebelikte vücut, “hCG” adlı bir hormon salgılar. Hamilelik ilerledikçe bu hormon vücutta birçok değişikliğe yol açar. Adet gecikmesi, ani duygu değişimleri, mide bulantısı ve halsizlik bu belirtilerdendir.

Bu belirtiler anne adayını bedensel ve psikolojik olarak etkiler. Vücudun savunma sistemi de zayıflamaya başlar.

Özellikle gebeliğin başında bulantı ve değişen ruh hali iştahsızlığa yol açabilir. İyi beslenemeyen vücutta bağışıklık sistemi daha da zayıflar.

Başka nedenler de bağışıklığı zayıflatabilir:

• diş eti hastalığı
• sık idrar yolu iltihabı
• sık tekrarlayan grip ve nezle
• stres
• hijyen koşulları
• uyku sorunları ve uykusuzluk

Bağışıklık Zayıflığının Hamilelikteki Etkileri

Hamilelikte bağışıklık zayıflığının etkileri, genel bağışıklık zayıflığıyla hemen hemen aynıdır.

Bağışıklık sistemi, vücudu dışarıdan gelen zararlı maddelere karşı korur ve temizler. Zayıfladığında vücut enfeksiyon ve hastalıklara daha açık hale gelir. Vücutta iltihap riski artar.

Anne adayında hamilelik belirtilerine ek olarak aşırı yorgunluk ve halsizlik görülebilir.

Gebelikte ilaç kullanımı en aza indirildiği için iyileşme yavaş ve uzun olabilir. Normalde kolay atlatılacak hastalıklar daha ağır geçebilir. Normalde kontrol altında olan tansiyon da yükselebilir.

Bu durumlar anne adayına zarar verebilir. Ciddiye alınmazsa bebeğe bile zarar verebilir. Bu yüzden hamilelikte bağışıklık sistemini güçlü tutmak çok daha önemlidir.

Hamilelikte Bağışıklık Sistemi Nasıl Güçlendirilir?

Bağışıklığı güçlendirmenin en önemli yollarından biri bağırsak sağlığını korumaktır. Bu nedenle yoğurt, ayran ve peynir gibi bağırsak florasını düzenleyen süt ürünleri önemlidir.

Çinko, vücut direncini artıran minerallerden biridir. Protein değeri yüksek süt ürünlerinde çinko bulunur. Baklagiller ve kuruyemişler de çinko bakımından zengindir.

Ceviz, fındık ve badem gibi yağlı kuruyemişler, E vitamini içerdikleri için de tercih edilebilir.

Günde yaklaşık 2,5–3 litre su içilmelidir. Su, bağışıklığı desteklerken sindirim sorunlarının çözülmesine de yardımcı olur.

Hekim kontrolünde alınan ek vitaminler de bağışıklık sistemine fayda sağlar.

Ağırlaşan vücut nedeniyle anne adayı normalden daha çabuk yorulabilir. Dinlenmeye ve uykuya daha fazla zaman ayırmak da bağışıklığı destekler.

Hamilelikte Bağışıklık Sistemini Güçlendiren Besinler Nelerdir?

Hamilelikte bağışıklığı güçlendirmenin en önemli şartlarından biri beslenmedir. Anne adayının aldığı vitamin ve mineraller bebek için de kullanılır. Bu yüzden iyi beslenme bu dönemde iki kat önemlidir.

Sebze ve meyve ağırlıklı beslenme:

• Turunçgiller: portakal, mandalina, greyfurt ve nar (A ve C vitamini, magnezyum, kalsiyum)
• Koyu yeşil yapraklı sebzeler: brokoli, lahana, ıspanak (kalsiyum, demir, potasyum)
• Soğan, sarımsak, keten tohumu

Protein bakımından zengin beslenme:

• yumurta
• süt ve et
• balık: alabalık, hamsi, sardalya, somon (cıva oranı yüksek olduğu için dip balıkları tercih edilmemelidir)

Hamilelikte Uzak Durulması Gereken Besinler

Anne adaylarının tüketmesi gereken besinler olduğu gibi, uzak durması gereken besinler de vardır:

• Yüksek cıva içeren balıklar: Fazla cıva sinir sistemi, bağışıklık sistemi ve böbrekler için zehirlidir. Özellikle ton balığı ve diğer dip balıkları yüksek cıva içerir.
• Az pişmiş veya çiğ et: Tam pişmemiş et, bakteri ve parazit kaynaklı enfeksiyonlara yol açabilir.
• Sakatat: Besin değeri yüksektir, ancak fazla hayvansal A vitamini sağlık sorunlarına yol açabilir.
• Kafein: Çay, kahve, gazlı içecek ve kakaodaki kafein gebelikte günde 200 mg ile sınırlanmalıdır. Fazla kafein bebeğin gelişimini yavaşlatabilir.
• Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri: Çeşitli bakteriler taşıyabilir ve enfeksiyona yol açabilir.
• Abur cubur: Besin değeri düşüktür, bağışıklığı desteklemez ve yetersiz beslenmeye yol açar.

Bu besinlerin bazıları sınırlanarak tüketilebilir (kafein gibi). Bazıları ise kesinlikle tüketilmemelidir (alkol gibi).

Hamilelik ve Probiyotik

Bağışıklık sistemini desteklemenin en önemli yollarından biri bağırsak sağlığını korumaktır. Güçlü bir sindirim sistemi, güçlü bir bağışıklık sisteminin temelidir.

Bağırsak sağlığı için en önemli besinlerden biri probiyotiklerdir. Probiyotikler, vücuttaki yararlı bakterilerdir. Kalın bağırsak florasını korumak için zararlı bakterilerle savaşırlar.

Dışarıdan alınan probiyotikler, vücuttaki yararlı bakteri sayısını artırır. Böylece bağırsaklar sağlıklı hale gelir ve bağışıklık güçlenir. Hamilelikte bağışıklık daha önemli olduğu için probiyotiklerin önemi de artar.

Probiyotikler yoğurt, kefir, lahana ve salatalık turşusu gibi besinlerle alınabilir. Hekim tavsiyesiyle doğrudan probiyotik takviyesi de kullanılabilir. Takviyeler toz, kapsül ve saşe şeklinde bulunur.

Probiyotik seçerken etiketi dikkatle okuyun ve yeterli bakteri içerip içermediğini kontrol edin.

Toz probiyotikler soğuk suya, asit veya karbonat içermeyen içeceklere ya da yoğurt, dondurma gibi soğuk besinlere eklenebilir. Sıcak yiyecek ve içeceklere eklenmemelidir, çünkü sıcaklık bakterileri etkisiz hale getirebilir.