Sperm Sayısı Kaç Olmalı? (Güncel Normal Değerler – WHO 2021)

Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) 2021’de yayımladığı son kılavuza göre normal sperm sayısı, mililitrede en az 15 milyon, ejakülatın tamamında ise en az 39 milyon olmalıdır. Bu değerlerin altı, sperm sayısının düşük olduğunu gösterebilir.

---

Normal Sperm Değerleri (WHO 2021)

Aşağıdaki değerler, sağlıklı ve fertil erkeklerin alt %5 sınırlarıdır. Yani bu sınırların altı “normalin altında” kabul edilir.

📌 Önemli:
Tek başına sperm sayısı yeterli değildir. Hareketlilik ve morfoloji, gebelik şansını en az sperm sayısı kadar etkiler.

---

Sperm Sayısı Nasıl Yorumlanır?

Spermiogram (sperm testi) sonucu değerlendirilirken şu üç ana başlık birlikte ele alınır:

1️⃣ Sperm Sayısı

• 15 milyon/ml ve üzeri: Normal

• 15 milyon/ml altı: Oligospermi (düşük sperm sayısı)

• Sperm hiç yoksa: Azospermi

2️⃣ Hareketlilik

Spermlerin yumurtaya ulaşabilmesi için ilerleyici (progresif) hareket şarttır.
Sayı normal olsa bile hareketlilik düşükse gebelik zorlaşabilir.

3️⃣ Morfoloji (Şekil Bozukluğu)

Spermlerin yapısal olarak normal olması gerekir.
%4’ün altındaki değerler döllenme şansını azaltabilir.

---

Sperm Sayısı Düşükse Hamile Kalınır mı?

Evet, kalınabilir.
Ancak ihtimal; sperm sayısı, hareketlilik ve morfolojinin birlikte durumuna göre değişir.

• Hafif oligospermide → doğal gebelik mümkün olabilir

• Orta–ileri düşüklükte → yardımcı üreme yöntemleri gerekebilir

📌 Tek bir test sonucu ile kesin karar verilmez.

---

Spermiogram Neden Tekrar Edilmelidir?

Sperm üretimi yaklaşık 72–90 gün sürer.
Bu nedenle:

• En az 2–3 ay arayla

• Aynı laboratuvarda

• Aynı koşullarda

en az iki test yapılması önerilir.

---

Sperm Testi Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler

• 2–7 gün cinsel perhiz

• Ateşli hastalık sonrası test için en az 2 ay bekleme

• Alkol, sigara ve bazı ilaçların testten önce kesilmesi

• Numunenin laboratuvarda ya da en geç 30–60 dakika içinde ulaştırılması

---

Sperm Sayısı Nasıl Artar?

Her düşük sperm sayısı tedavi gerektirmez; ancak altta yatan neden bulunmalıdır.

Genel olarak önerilenler:

• Sigara ve alkolün bırakılması

• Fazla kilonun verilmesi

• Testis ısısını artıran faktörlerden kaçınma

• Varikosel gibi durumların değerlendirilmesi

• Gerekirse medikal veya cerrahi tedaviler

⚠️ Rastgele vitamin ve takviye kullanımı önerilmez.

---

Ne Zaman Üroloji / Androloji Uzmanına Başvurulmalı?

• Sperm sayısı 15 milyon/ml altındaysa

• Hareketlilik veya morfoloji belirgin düşükse

• 1 yıldır korunmasız ilişkiye rağmen gebelik yoksa

• Azospermi (sperm yokluğu) saptandıysa

---

Sık Sorulan Sorular

Sperm sayısı yaşla azalır mı?
Evet. Yaş ilerledikçe sperm kalitesi ve DNA bütünlüğü olumsuz etkilenebilir.

Perhiz süresi sperm sayısını etkiler mi?
Evet. Çok kısa perhiz sayıyı, çok uzun perhiz ise kaliteyi düşürebilir.

Sayı mı daha önemli, hareket mi?
Gebelik için hareketlilik ve morfoloji, çoğu zaman sayıdan daha belirleyicidir.

“Sperm sayım düşük, çocuk olmaz mı?”
→ Olabilir. Düşük sperm sayısı kesin kısırlık demek değildir.

“Biraz düşükse tedavi şart mı?”
→ Hayır. Bazı durumlarda sadece takip yeterlidir.

“Vitaminle düzelir mi?”
→ Her zaman değil. Nedeni bilinmeden vitamin almak faydasız olabilir.

“Tek sonuç kötü çıktı, korkmalı mıyım?”
→ Hayır. En az 2–3 ay sonra tekrar bakılmadan net karar verilmez.

---

🟢🟡🔴 Sperm Sayısı İyi mi, Kötü mü? (Halk Diliyle Anlatım)

Sperm testi sonucunu eline aldığında rakamlar kafa karıştırıcı olabilir.
Aşağıdaki tablo ve açıklamalar, sonucu hızlıca anlaman için hazırlanmıştır.

🟢 İyi (Normal)

• 15 milyon/ml ve üzeri

• Toplamda 39 milyon ve üzeri

• Hareketli spermler yeterli

• Şekil bozukluğu belirgin değil

👉 Ne anlama gelir?
Bu değerler genellikle doğal yolla çocuk sahibi olma açısından olumlu kabul edilir.
Başka bir sorun yoksa çoğu erkekte ek bir tedavi gerekmez.

---

🟡 Orta / Sınırda

• 10–15 milyon/ml arası

• Hareketlilik veya şekil biraz düşük olabilir

👉 Ne anlama gelir?
Gebelik mümkündür ama biraz daha zor olabilir.
Yaşam tarzı değişiklikleri, takip ve gerekirse basit tedaviler önerilebilir.

📌 Çoğu zaman panik gerektirmez, tekrar test istenir.

---

🔴 Düşük (Sorunlu)

• 10 milyon/ml’nin altında

• Ya da hiç sperm görülmemesi

👉 Ne anlama gelir?
Bu durumda doğal gebelik ihtimali azalır.
Ancak tedavi veya yardımcı üreme yöntemleri ile çocuk sahibi olmak mümkündür.

⚠️ Tek başına bu sonuçla karar verilmez, mutlaka uzman değerlendirmesi gerekir.

---

Tıbbi Uyarı

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka üroloji/androloji uzmanına başvurulmalıdır.